بارداريهاي پرخطر

HIGH RISK PREGNANCIES

اهداف آموزشي

  1. بارداری پرخطر را تعریف نماید.
  2. اهميت پيش گيری از بروز بارداریهای پرخطر را بيان نماید.
  3. اتيولوژی بارداری پرخطر را توضيح دهد.
  4. علل مهم مرگ و مير در مادران و نوزادان را ليست نماید.
  5. راه های مهم پيش گيری از بروز بارداری پرخطر را نام ببرد.

كليد واژهها

بارداری پرخطر

مادر، جنين و نوزاد پرخطر

اتيولوژی بارداری های پرخطر

حاملگيهاي پرخطر و عوامل آسيبپذيري

حاملگي پرخطر نوعي بارداری است كه در آن زندگي یا سلامت مادر و یا جنين به

دليل وجود یك اختلال مرتبط یا بدون ارتباط با بارداری به مخاطره مي افتد.

مادر پرخطر زماني به كار مي رود كه سلامت یا حيات خانمي در طي فرآیند

فرزندآوری اعم از دوران بارداری، حين زایمان و یا در دوره ی نقاهت بعد از زایمان

به خطر افتد.

واژهي جنين و نوزاد پرخطر در مواقعي كاربرد دارد كه سلامت یا زندگي طفل

در طي زندگي قبل از تولد یا در حين تولد و یا در دوره نوزادی به هر دليلي دچار

مخاطره گردد.

اهميت پيش گيري از وقوع بارداري پرخطر از سه بعد داراي اهميت مي باشد:

پيش گيری از بروز بحران وضعيتي ناشي از آن در خانواده

پيش گيری از بروز پيامدهای منفي ناشي از بارداری پرخطر در سطوح فردی،

خانوادگي و اجتماعي

كاهش مورتاليتي و موربيدیتي مادران و نوزادان

سه علت عمده و مهم مرگ و مير مادران در چند دهه گذشته عبارت است از:

اختلالات هيپرتانسيون

عفونتها و آمبولي ریه هر یك از موارد مذكور ممکن است در

خونریزیها دوران بارداری، حين زایمان یا بعد از زایمان دیده شود

* امروزه سه علت مهم مورتاليتي مادران در آمریکا شامل هيپرتانسيون بارداری، آمبولي ریه و

خونریزی ميباشد.

علل مهم مرگ و مير در دوره نوزادي عبارتند از:

ناهنجاریهای مادرزادی

زایمان زودرس

وزن كم هنگام تولد

مرگ ناگهاني شيرخوار

سندرم دیسترس تنفسي

علل ايجادكننده حاملگي پرخطر

بر اساس عوامل اتيولوژيک

بر اساس وجود اختلال در محصولات بارداری شامل:

عوامل جنيني از قبيل: ناهنجاری های مادرزادی، ماكروزومي، اختلالات

كروموزومي، آسفيکسي، IUGR .

عوامل جفتي مانند جفت سرراهي، كندگي زودرس جفت )هرگونه اختلال در

لانه گزیني و رشد و تکامل جفت(.

عوامل مربوط به بندناف مثل بندناف كوتاه، پرولاپس بندناف.

عوامل مربوط به حجم مایع آمنيون و غشاهای جنيني مانند پلي هيدرآمنيوس،

اوليگوهيدرآمنيوس و پارگي زودرس غشاها ) PROM .)

بر اساس منشأ عامل ایجادكننده اختلال در سلامت مادر یا طفل

عوامل مادری شامل:

  1. عوامل بيوفيزیکي و عوامل رواني اجتماعي یا فردی اجتماعي مانند:

ویژگيهای ژنتيکي

وضعيت تغذیه ای

درآمد پایين

نقصان مراقبت پرناتال

سن بالای 53 سال مادر یا مادران كم سن )زیر 11 سال(

* ایمنترین بارداریها در مقطع سني 53 تا 02 سال ميباشد.

تعداد زایمانها مثلاً ميزان بروز پراكلامپسي و زایمان مشکل

)دیستوشي( در زایمان اول بيشتر است.

محل سکونت و نژاد، به عنوان مثال مرگ و مير خانمهای غيرسفيد

پوست 5 برابر بيشتر است و ميزان تولد نوزادان زودرس و كم وزن

( LBW ( در بچههای آفریقایيآسيایي بيشتر دیده ميشود و ميزان

مورتاليتي بيشتری دارد.

استعمال دخانيات توسط مادر كه ممکن است منجر وزن پایين هنگام

تولد شود و ميزان مورتاليتي نوزادی، وقوع سقط و ميزان بروز پارگي

زودرس غشاها را افزایش جدهد.

وضعيت اقتصادی اجتماعي پایين و فقر غذایي

مصرف الکل

مصرف داروها

وضعيت روحي رواني مادر

  1. عوامل محيطي مانند:

قرارگيری در معرض اشعه

تماس با مواد شيميایي و آلایندهجهای صنعتي

مصرف داروها و استعمال دخانيات

موقعيت جغرافيایي محل زندگي مثل ارتفاع از سطح دریا

استرس

* همچنين عوامل مادري را مي توان به دو گروه زیر نيز طبقه بندی نمود:

  1. اختلال مامایي هرنوع اختلالي است كه در روند بارداری در مادر و یا در محصولات

بارداری به وجود ميآید كه عبارتند از:

  1. عوامل مادری مثل هيپرتانسيون بارداری، دیابت بارداری .1
  2. عوامل جنيني .0

عوامل جفتي .5

  1. عوامل مرتبط با بندناف، مایع آمنيون و غشاهای جنيني. .4
  2. اختلالات طبي كه عموماً به وجود بيماری ها و مشکلاتي از قبل از بارداری در مادر

اشاره مي كند و شامل:

  1. بيماری های جسمي مانند وجود بيماری قلبي یا فشارخون بالا از قبل از حاملگي، .1

بيماری مزمن كليوی و

  1. بيماری های روحي رواني مانند ابتلای قبلي به اسکيزوفرني یا افسردگي. .0

* گاهي معضلات و مشکلات اجتماعي در مادر، پدر یا سایر اعضای خانواده مي تواند روند

فرزندآوری را مخاطره آميز نماید از قبيل اعتياد به مواد روان گردان، الکليسم، فقر شدید مالي و

یا وجود فرزند ناهنجار در خانواده.

عوامل جنيني و نوزادی

عوامل مرتبط با سایر اعضای خانواده مانند عوامل پدری، وجود فرزند ناهنجار

در خانواده و

بر اساس مقطع زماني

عوامل با منشأ قبل از بارداری: مانند بيماری قلبي عروقي و سایر بيماریهای مادر، سن

مادر، وضعيت اجتماعياقتصادی، سوءمصرف مواد و الکل.

عوامل مرتبط با دوران بارداری كه در برگيرنده وجود هرگونه عامل غيرطبيعي در روند

پيشرفت بارداری در مادر، جفت، مایع آمنيون و جنين ميباشد؛ مثل ایجاد بيماریهای عفوني،

دیابت مليتوس، آنوماليها و اختلالات جفتي، ناهنجاریها و بيماریهای جنيني، پارگي غشاهای

جنيني، اختلالات مایع آمنيون، IUFD و IUGR ، پرزانتاسيون های غيرطبيعي و چند قلویي.

عوامل حين زایمان و تولد مثل بروز آسفيکسي، صدمات زایماني و حين تولد،

دیسترس جنيني، پارگيهای كانال زایماني، خونریزی غيرطبيعي در مادر و …..

عوامل بعد از زایمان و تولد از قبيل عفونت بعد از زایمان، خونریزی غيرطبيعي، آمبولي

مادر، آسفيکسي نوزاد، تولد زودرس، تشنج، سپسيس، هيپوگليسمي، هيپوكلسمي، یرقان و

سندرم دیسترس تنفسي در نوزاد.

پيشگيري از بروز بارداري پرخطر

فرهنگ سازی و بسترسازی مناسب در جامعه به منظور ارتقای آگاهي و تشویق جوانان

برای اقدام به ازدواج در سن مناسب.

آماده نمودن آنها برای ایفای نقش والدی و اقدام به فرزنددار شدن در سن مقتضي.

ارائه ی مطلوب مراقبتهای دوران بارداری؛ زایمان و پس از زایمان برای مادر؛ طفل و

كليه اعضای خانواده و در دسترس بودن این خدمات برای كليه ی اقشار جامعه.